شده تا همه قرآن‌پژوهان فريقين از عصر صحابه و تابعين اعتراف كنند كه امام على عليه السّلام در صدر مفسّران و مؤيّد در ميان آنان است و كسى هم رديف او نيست . « 1 » تا اينجا بيان احاديث در خصوص امام على عليه السّلام بود . از جمله احاديثى كه از رابطه ويژه تمام اهل بيت عليهم السّلام با قرآن حكايت مىكند و در مصادر معتبر و متعدد فريقين با اسانيد گوناگون ذكر شده ، حديث ثقلين است ، به اعتراف دانشمندان شيعى اين حديث از بيش از 30 نفر صحابى « 2 » و به قول برخى از اهل سنت از بيش از 20 نفر صحابى از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نقل كرده‌اند و بارها بر لسان مبارك حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در موقعيتهاى گوناگون تكرار شده است . « 3 » گواينكه اين حديث با گونه‌هاى مختلف از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نقل شده است « 4 » ليكن با يكديگر تنافى ندارند و امكان جمع دلالى آنها هست . يكى از اين گونه‌ها با طرق زياد و اسانيد

--> ( 1 ) . ر . ك : محمد قرطبى ، الجامع لاحكام القرآن ، ج 1 ، ص 35 ؛ ابن عساكر ، ترجمة الامام على من تاريخ دمشق ، ج 3 ، ص 51 ، ح 1086 ؛ محمد زركشى ، البرهان ، ج 2 ، ص 157 ؛ جلال الدين سيوطى ، الاتقان ، ج 2 ، ص 187 . ( 2 ) . ر . ك : محمد جواد بلاغى نجفى ، آلاء الرحمن ، ج 1 ، ص 44 ( ايشان نام صحابه‌اى كه اين حديث را نقل كرده‌اند آورده است ) همان و نيز در پانوشت المراجعات اسامى آنان آمده است ، ر . ك : المراجعات ، ص 72 ، 73 . ( 3 ) . ابن حجر مكى ، الصواعق المحرقة ، ص 89 ( 4 ) . به طور نمونه ، مسلم بن حجاج در كتاب صحيح خود اين حديث را از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در خطبه غدير به حجة الوداع چنين نقل كرده است : « . . . و أنا تارك فيكم ثقلين أوّلهما كتاب اللّه . . . و أهل بيتى أذكّركم اللّه فى أهل بيتى أذكّركم اللّه فى أهل بيتى ، أذكّركم اللّه فى أهل بيتى » ( مسلم ، صحيح ، ج 4 ، ص 187 ، ح 2408 ) و نيز ر . ك : احمد بن حنبل ، مسند ، ج 32 ، ص 10 ، ح 1928 ؛ ابن مغازلى ، مناقب ، ص 226 ، ح 284 ؛ احمد بن شعيب نسائى اين حديث را از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در همان خطبه غدير حجة الوداع چنين نقل مىكند : « إنّى قد تركت فيكم الثقلين أحدهما أكبر من الآخر : كتاب اللّه و عترتى أهل بيتى فانظروا كيف تخلفونى فيهما فإنّهما لن يتفرقا حتّى يردا علىّ الحوض » ( احمد نسائى ، خصائص ، ص 112 ، ح 78 و نيز ، ابو يعلى ، مسند ، ج 2 ، ص 297 ، ح 1021 ؛ ابن مغازلى ، مناقب ، ص 235 ، ح 283 ؛ ابن ابى عاصم ، السنة ، ص 630 ، ح 1555 ؛ ابن حنبل ، مسند ، ج 17 ، 211 ، ح 11131 ؛ سليمان طبرانى ، ج 5 ، ص 169 ، ح 4980 و 4981 و . . . لازم به ذكر است در برخى از مصادر اهل سنت حديثى به اين مضمون ( همسان با حديث ثقلين ) نقل شده است : « إني تارك فيكم الثقلين كتاب اللّه و سنتي » اين حديث در نزد حديث‌پژوهان اهل سنت ضعيف بلكه موضوع است . نك : سقاف ، حسن ، صحيح شرح العقيدة الطحاوية : ص 654 .